Çfarë ka ndryshuar armëpushimi Izrael-Hamas, dhe sa ndihma po hyjnë në Gaza?

Ndërsa armëpushimi midis Izraelit dhe Hamasit është në ditën e gjashtë, grupet e ndihmës po paralajmërojnë se Rripi i Gazës i goditur nga lufta është në prag të një krize humanitare në shkallë të plotë.

Pas gati dy muajsh të bombardimeve izraelite të Gazës, u ndërmjetësua “pauza humanitare” për të lejuar lirimin e robërve izraelitë në këmbim të të burgosurve palestinezë.

Si pjesë e marrëveshjes, më shumë ndihma humanitare janë lejuar në enklavën palestineze që ka qenë pothuajse nën rrethim total.

Por ndërsa agjencitë dhe grupet e Kombeve të Bashkuara si Shoqëria e Gjysmëhënës së Kuqe Palestineze kanë qenë në gjendje të rrisin ndihmat që hyjnë në enklavë përmes pikës kufitare Rafah me Egjiptin, rritja e përkohshme ka qenë e pamjaftueshme për të përmbushur nevojat tani kritike të popullsisë prej 2.3 milionë banorësh të Gazës. Gati 80 për qind e këtyre banorëve tashmë janë të zhvendosur.

Çfarë ka ndryshuar armëpushimi?

Pauza humanitare filloi në orën 7 të mëngjesit me orën lokale të së premtes. Fillimisht e ndërmjetësuar për katër ditë, ajo u zgjat të martën për dy ditë, e cila do të përfundojë të enjten në mëngjes. Që nga e marta mbrëma, Hamasi kishte liruar 81 nga 240 pengjet e zëna rob, ndërsa Izraeli kishte liruar rreth 180 të burgosur palestinezë.

Përpjekjet për shpërndarjen e ndihmave kishin ngecur më parë, me agjencitë që paralajmëronin se gjërat që prisheshin po prisheshin në kufirin egjiptian. Tani, mes kaosit logjistik të flukseve të rinovuara, ata kanë qenë në gjendje të ofrojnë ndihmë të kufizuar për popullatën.

Sa ndihma po hyjnë në Gaza?

Duke raportuar për Al Jazeera nga qyteti jugor Khan Younis, Hind Khoudary tha të martën se të paktën 750 kamionë kishin kaluar kufirin Rafah në Gaza që nga e premtja.

Kjo shkon në rreth 150 kamionë në ditë.

Megjithatë, të hënën, Agjencia e OKB-së për Ndihmë dhe Punë për Refugjatët Palestinë (UNRWA) tha se 200 kamionë ndihma do të nevojiteshin çdo ditë për një periudhë prej dy muajsh për të përmbushur nevojat themelore të popullsisë.

Nevojitet shumë më tepër lëndë djegëse për t’i mundësuar agjencisë së OKB-së të fuqizojë shërbimet jetike si impiantet e trajtimit të ujërave të zeza dhe impiantet e shkripëzimit të ujit.

Edhe kjo – 200 kamionë në ditë – është shumë më pak se ajo që Gaza, nën një rrethim tokësor, detar dhe ajror nga Izraeli që nga viti 2007, po merrte para 7 tetorit.

Përpara luftës aktuale, mesatarisht 500 kamionë ndihma  hynin në Gaza gjatë ditës, sipas pranë Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Koordinimin e Çështjeve Humanitare (OCHA).

Javën e kaluar, organizata bamirëse Oxfam e përshkroi këtë pauzë si “një fasho për një plagë që rrjedh gjak”.

“Njerëzit [palestinezë] po vdesin nga uria, ata po përpiqen të gjejnë ushqim në supermarkete dhe njerëzit nuk kanë nevojat themelore për të vazhduar dhe për të ndihmuar veten për të mbijetuar nga uria …”, tha një korrespodent i Al Jazeera-s, transmeton Klankosova.tv.

OCHA tha se ndihma kishte arritur në zonat veriore të dëmtuara rëndë, ku shumë prej tyre kanë mbetur – duke përfshirë grupe të cenueshme si të moshuarit, të lënduarit dhe njerëzit me aftësi të kufizuara – mes sulmeve ajrore intensive në shtëpi, shkolla dhe spitale.

Por ajo pranoi se shumica e ndihmës kishte arritur vetëm në jug të Gazës.

Situata në veri mbetet e rrezikshme, me shqetësime për dehidratim dhe shpërthime sëmundjesh.

Dërgesat e karburantit në veri janë kufizuar ashpër nga forcat izraelite.

Spitali Kamal Adwan, i vetmi institucion mjekësor që ende funksionon në zonë, ka mbetur pa furnizimet e nevojshme për operacione.

“Nëse spitali nuk furnizohet me karburant brenda disa orësh, departamenti rrezikon të humbasë ata që janë në të, përfshirë foshnjat e lindura para kohe, nën kujdesin tonë”, tha Dr Hossam Abu Safiya, kreu i departamentit të kujdesit intensiv pediatrik.

Të dielën, Cindy McCain, drejtore e Programit Botëror të Ushqimit të OKB-së, tha se e gjithë enklava ishte “në prag të urisë”.

“Kjo është diçka që … do të përhapet. Dhe me këtë vjen sëmundja dhe … çdo gjë tjetër që mund të imagjinoni”, i tha ajo CBS, rrjetit amerikan.

Çfarë tjetër?

Ndërsa armëpushimi arrin një fund të mundshëm, banorët kanë frikë se bombardimet do të rifillojnë.

Izraeli, i cili synon të zhdukë praninë e Hamasit në enklavë, ka informuar se grupi i armatosur ka një qendër komandimi dhe kontrolli në Gazën jugore.

Ndërsa jugu është quajtur një “zonë e sigurt”, ushtria izraelite kishte sulmuar vazhdimisht Khan Younis përpara armëpushimit.

Njerëzit në jug ishin urdhëruar të lëviznin drejt një pjese të territorit, të quajtur Muwasi, përgjatë bregut, raporton Al Jazeera, transmeton Klankosova.tv.

Stephane Dujarric, zëdhënës i Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara Antonio Guterres, tha se negociatat duhet të vazhdojnë në mënyrë që armëpushimi në Gaza të mund të përmirësohet në një armëpushim të plotë humanitar.

“Kjo ndihmë mezi regjistrohet kundrejt nevojave të mëdha” të Gazës, tha ai.