Na ndiqni në:


Get it on Google Play Download on the App Store

Varfëria e formëson trurin e fëmijëve më shumë sesa prindërimi apo IQ, thotë studimi

NULL NULL
11.06.2026 17:56

Statusi financiar i një familjeje luan një rol të madh në zhvillimin e trurit të fëmijëve, sipas një studimi të ri.

Çdo gjë që përjeton një fëmijë lë një gjurmë në tru, duke ndikuar në zhvillimin dhe funksionimin për pjesën tjetër të jetës së tij.

Gjendja financiare e familjes dhe mjedisi përreth një fëmije, siç është lagjja në të cilën rritet, mund të kenë një ndikim më të fortë në zhvillimin e trurit sesa mendohej më parë, sugjeron një studim i ri.

Një studim i kryer nga studiues në Universitetin e Uashingtonit në Shtetet e Bashkuara zbuloi se faktorët socioekonomikë përbënin rreth 16% të ndryshueshmërisë në matjet e funksionit të trurit të fëmijëve, duke pasur një ndikim më të madh sesa koeficienti i inteligjencës (IQ), stili i prindërimit dhe historia shëndetësore.

“Truri i një fëmije nga një sfond i ulët socioekonomik duket si ai i një fëmije nga një mjedis i lartë socioekonomik që ka qenë i privuar nga gjumi dhe i stresuar”, tha Nico Dosenbach, autori kryesor i studimit.

Ai shtoi se nuk është një “tru më pak i zgjuar” dhe nëse do të kishte mënyra për të përmirësuar gjumin dhe për të zvogëluar stresin për fëmijët nga familjet me mundësi më të kufizuara socioekonomike, ndryshimet e lidhura me këto rrethana mund të zvogëloheshin.

Fëmijët janë veçanërisht të prekshëm nga varfëria. Ata kanë më shumë gjasa të jetojnë në varfëri sesa të rriturit, dhe kjo mund të ketë pasoja më të mëdha tek ata gjatë viteve kyçe të zhvillimit.

Sipas UNICEF-it, gati 900 milionë fëmijë në mbarë botën përjetojnë varfëri shumëdimensionale, që do të thotë se atyre u mungojnë nevojat themelore si ushqimi, uji, strehimi, arsimi dhe kujdesi shëndetësor.

Studiuesit analizuan rreth 12,000 fëmijë të moshës midis nëntë dhe dhjetë vjeç, duke shqyrtuar mjedisin, shëndetin dhe aktivitetet e tyre të përditshme.

Ata vlerësuan 649 variabla që ndikojnë në zhvillimin e trurit, të ndara në kategori të tilla si koha para ekranit, aftësitë njohëse, shëndeti fizik dhe mendor, prindërimi, si dhe raca dhe seksi.

Kushtet e lagjes dhe gjendja financiare dolën si faktorët kryesorë. Ato ishin veçanërisht të lidhura me tiparet funksionale në zonat motorike dhe shqisore të trurit, të cilat janë shumë të ndjeshme ndaj ndryshimeve të përditshme në gjumë dhe stres.

«Fillova ta quaja ‘elefanti në tru’», tha Scott Marek, autori i parë i studimit. «Mendova se mundësia socioekonomike do të kishte rëndësi, por nuk mendoja se do të kishte kaq shumë rëndësi. Thjesht i la në hije gjithçka tjetër.»

Ai vuri në dukje se duke parë vetëm skanimet e trurit të një fëmije, ekipi mund të kuptonte se sa mirë është familja e fëmijës dhe sa gjumë dhe kohë para ekranit kalon ai.

Megjithatë, skanimet e trurit nuk lejojnë përcaktimin e IQ-së. “Kjo më tregon se IQ-ja nuk është e rrënjosur në neurobiologji. Mjedisi e formon trurin e fëmijëve në mënyra që janë keqinterpretuar si pasqyrime të IQ-së, kur në të vërtetë ato janë thjesht pasqyrime të stresit dhe mungesës së gjumit”, tha Marek. /Klankosova.tv 

lajme të ngjashme