Pushteti dhe paraja: A janë burrat të pafuqishëm pa to?

Ajo që fitojmë mund të ndikojë në mirëqenien tonë mendore, veçanërisht kur e krahasojmë veten me ata që na rrethojnë, dhe mund të ndikojë negativisht në shëndetin mendor të burrave.

“Të bie pak krenaria me faktin se gruaja jote është ajo që i sjell të gjitha paratë”, tha Dave, për statusin e tij si baba që rri në shtëpi.

“Unë jam, një djalë i një djali, ju u thoni atyre me të cilët qëndroni në shtëpi dhe ata mendojnë se jeni tip femre”, tha Tom. Këta dy burra ishin pjesëmarrës në një studim hulumtues ku si meshkujt ashtu edhe gratë u intervistuan në lidhje me ndikimin e këtyre të fundit në marrëdhënie që janë ato që mbajnë familjen.

Një burrë tjetër i quajtur Brendon, kishte arsye të forta për t’u ndjerë i gjykuar pasi anëtarët e familjes e etiketuan atë si “bushtër e shtëpisë”.

Këta janë vetëm tre shembuj të gjykimit të përjetuar nga burrat që nuk kanë punë jashtë shtëpisë dhe partneret e të cilëve janë fitueset kryesore. Në studim, burrat thanë se ndjeheshin të gjykuar pjesërisht sepse supozohej prej kohësh se burrat janë mbajtësit kryesorë të familjes në shoqëri. Megjithatë, një numër në rritje i grave po fiton më shumë se partnerët e tyre meshkuj dhe kjo rritje graduale e femrave që fitojnë para po zbulon se kush i fiton paratë, ka ndikime të qëndrueshme dhe me ndikim në dinamikën e pushtetit si në shtëpi ashtu edhe në shoqërinë e gjerë, transmeton Klankosova.tv.

Një arsye kryesore që këto dinamika në ndryshim të familjes janë kaq ndikuese është sepse paratë janë aq të lidhura me pushtetin. Kur burrat nuk janë ata që fitojnë më shumë në familjen e tyre, por pritet të jenë nga disa pjesë të shoqërisë , kjo mund t’i bëjë ata të ndihen të pafuqishëm, duke ulur mirëqenien mendore dhe madje duke rritur gjasat për divorc.

Kur burrat janë pa punë, ata kanë treguar se kanë shkallë më të lartë të depresionit në krahasim me gratë që s’punojnë.

Në përgjithësi, burrat ende priren të fitojnë më shumë se gratë dhe në mesin e çifteve të martuara me fëmijë, dhe gratë më shumë kujdesen për fëmijët dhe punët e shtëpisë sesa burrat, një mospërputhje kokëfortë që gjendet globalisht. Pjesërisht kjo mendohet të jetë për shkak të pritshmërive gjinore, por në disa raste mund të reflektojë gjithashtu një domosdoshmëri ekonomike ku karriera e atyre që fitojnë më shumë priret të jetë e prioritizuar, kështu që gratë kanë më shumë gjasa të kthehen në role me kohë të pjesshme dhe fleksibël.

Pavarësisht rritjes së numrit të grave që sigurojnë bukën e gojës, qëndrimet gjinore ndaj punës së paguar dhe roleve në shtëpi kanë ndryshuar me kohën. Edhe nëse gratë fitojnë më shumë, ato ende bëjnë më shumë punë shtëpie dhe kujdesin ndaj fëmijëve sesa partnerët meshkuj me të ardhura më të ulëta. Dhe ndërsa midis disa grupmoshave ka pasur një rritje të mbështetjes për barazinë gjinore, burrat ende tregojnë kënaqësi më të ulët nëse fitojnë më shumë, shkruan BBC, transmeton Klankosova.tv.

Një numër në rritje i kërkimeve tregon se mund të ndikojë në vetëvlerësimin dhe lumturinë e një burri nëse partnerja e tyre fiton më shumë se ata. Por sa serioz është vërtet problemi? Dhe çfarë mund të bëhet për t’i ndihmuar burrat të përshtaten me realitetin e tyre të ri?

Është pak tabu për burrat që të flasin edhe për ndikimin e partnereve që bëhet mbajtësja e familjes. Ata mund të ndihen përkrahës të karrierës së tyre, ndërsa në të njëjtën kohë ndjejnë se nuk po e përmbushin rolin e tyre si “mbajtësit e familjes”, sepse shumë supozime të vjetruara të maskulinitetit mbeten të përhapura.

Kjo është veçanërisht e vërtetë kur burrat pa dashje bëhen baballarë që qëndrojnë në shtëpi për shkak të humbjes së punës ose zhvendosjes, në vend të zgjedhjes. Harry Bunton, një ish-konsulent dhe tani ndikues në rritje i mediave sociale me bazë në Sydney, Australi, kohët e fundit humbi punën e tij. Ai postoi në rrjete sociale se “vlerat e tij si burrë, bashkëshort dhe baba” ishin ndikuar.

“Ka kuptim për mua se pse kam një shkallë kaq të lartë të depresionit. Kur gjërat nuk shkojnë sipas planit, mund të jetë vërtetë shkatërruese dhe mund të sfidojë vertetë idetë tuaja se çfarë do të thotë të jesh burrë”, shkroi Brunton.

Ndërsa Bunton mori një qasje pozitive ndaj ndryshimit në stilin e tij të jetesës, ai ka ilustruar se, sa fiton një burrë në lidhje me partneren e tij mund të ndikojë në mirëqenien e tyre mendore. Për shembull, një studim i fundit i çifteve heteroseksuale në Suedi shqyrtoi të dhënat e të ardhurave 10-vjeçare si dhe diagnozat e shëndetit mendor për të kërkuar modele. Studiuesit zbuluan se në momentin kur gratë filluan të fitonin më shumë se partnerët e tyre, pati një rritje të diagnozave të shëndetit mendor tek meshkujt. Ndërsa pati një rritje deri në 8 për qind në diagnozat e shëndetit mendor për të gjithë pjesëmarrësit, partnerët e të cilëve fituan më shumë, përfshirë gratë – pati një rritje më të theksuar deri në 11 për qind për burrat në përgjithësi, transmeton Klankosova.tv.

Ndërkohë, hulumtime të tjera kanë treguar se burrat e grave me të ardhura më të larta kanë më shumë gjasa të tradhtojnë, gjë që autorët thonë se mund të jetë një mënyrë për ta, për të rikthyer identitetin e tyre mashkull, një gjë që është kërcënuar nga gratë e tyre që “sigurojnë bukën”.

Hulumtimet tregojnë gjithashtu idenë se presioni ndaj burrave për të qenë ofrues është një faktor që kontribuon në mirëqenien e tyre. Kur burrat janë pa punë, ata kanë treguar se kanë shkallë më të lartë të depresionit në krahasim me gratë jashtë punës. Një shpjegim i mundshëm është se gratë priren të kenë lidhje më të forta sociale jashtë punës në krahasim me burrat. Prandaj, baballarët që qëndrojnë në shtëpi shpesh janë më të izoluar sesa nënat që qëndrojnë në shtëpi.

Ndonëse femrat që merren me familjen shpesh stereotipizohen si me fuqi të lartë dhe të nxitura nga karriera, në shumë çifte me femra familjare, kjo është rezultat i humbjes së punës së burrit duke çuar në stres ekonomik. Kjo është veçanërisht e përhapur duke pasur parasysh se hulumtimet tregojnë se në çiftet ku vetëm gruaja punon, paga mesatare e familjes është më e ulët në krahasim me çiftet me burra që sigurojnë bukë, në përputhje me hendekun e pagave gjinore.

Kjo bëri që Helen Koëaleëska, një profesoreshë asistente në Departamentin e Politikave Sociale dhe Shkencës në Universitetin Bath, dhe ekipin e saj të sugjeronin në një punim kërkimor se “shumica e vendeve nuk po punojnë mjaftueshëm për të kompensuar dënimin për të ardhurat e femrave të familjes”. Në këtë situatë, ku e gjithë familja përfundon me të ardhura më të ulëta, ajo argumenton se sistemet e mirëqenies duhet të bëjnë më shumë për të ndihmuar, transmeton Klankosova.tv.

Jo kaq keq

Megjithatë, kur burrat tërhiqen nga puna e paguar, kjo mund të ketë gjithashtu ndikime pozitive në familje. Në Britani, baballarët po kalojnë më shumë kohë me fëmijët sesa në të kaluarën në përgjithësi, dhe hulumtimet kanë treguar se baballarët që qëndrojnë në shtëpi priren të kalojnë më shumë kohë cilësore me fëmijët e tyre.

Siç mund të pritet, baballarët që qëndrojnë në shtëpi kujdesen më shumë për fëmijët se sa nënat ose baballarët e familjes. Por ata zakonisht nuk e rrisin pjesën e tyre të punës në shtëpi, është vetëm afërsisht e barabartë në këtë skenar. Në të gjitha grupet e tjera, gratë bëjnë më shumë, sipas një raporti të Pew të vitit 2023 të të dhënave në SHBA.

Pavarësisht se shumë vende kanë leje minimale të atësisë në dispozicion, kur baballarët marrin lejen e atësisë, kënaqësia martesore mund të rritet, siç mund të rritet përfshirja e babait në kujdesin e fëmijëve, edhe kur baballarët kthehen në punë. Baballarët që marrin leje prindërore tregojnë lidhje më të mëdha me fëmijët e tyre, të cilët, nga ana tjetër, do të kenë më shumë gjasa të rriten duke parë një ndarje më të drejtë të punës. Nga kjo rrjedh se mënyra se si prindërit i ndajnë punët e shtëpisë do të vazhdojë të formojë atë që fëmijët e tyre presin më vonë në jetë, gjithashtu. Një ndarje më e barabartë e punës në shtëpi gjithashtu i ndihmon gratë të ndjekin më lehtë karrierën dhe për këtë arsye të rrisin potencialin e tyre fitues.

Por përfitimet për gratë nga këto ndryshime shoqërore shkojnë më tej. Në një studim që shikonte familjet meksikane, një ekip zbuloi se sa më shumë mundësi pune që gratë të kenë jashtë shtëpisë, aq më shumë fuqi kanë ato edhe në fusha të tjera. Me fjalë të tjera, ato fitojnë më shumë fuqi negociuese për vendime më të mëdha financiare. Kjo përputhet me kërkime të tjera. Nëse një grua fuqizohet financiarisht aty ku historikisht ka qenë e pafuqishme, natyrisht kjo mund të ketë një ndikim pozitiv në fuqinë e saj fituese, autonominë dhe karrierën e saj.

Kur normat ndryshojnë dhe bëhet rutinë që burrat të tërhiqen nga puna për angazhime familjare, kjo mund të rrisë mirëqenien e të gjithë familjes. Të dhënat suedeze për shembull tregojnë se kur u prezantua për herë të parë leja e atësisë dhe baballarëve iu dha i ashtuquajturi “muaji i babit” në vitin 1995, grupi fillestar i burrave që morën këtë leje përjetuan ulje të stabilitetit martesor dhe gjasat për ndarje u rritën.

Ndërsa ekziston një ndërgjegjësim më i madh për rëndësinë e fuqizimit të grave sot, qëndrimet mbeten të polarizuara. Një sondazh i fundit i Ipsos nga King’s College në Londër, zbuloi se brezi më i ri i anketuar – Gen Z, të cilët ishin të moshës midis 18 dhe 28 në atë kohë – ishin më të ndarët. Një sondazh global me pothuajse 24 mijë individë zbuloi se të rinjtë kishin më shumë gjasa të pajtoheshin me deklaratën se një baba që qëndron në shtëpi për t’u kujdesur për fëmijët e tij është “më pak burrë”. Ndërsa 28 për qind e meshkujve të Gen Z u pajtuan me këtë, vetëm 19 për qind e femrave të Gen Z u pajtuan. Në të gjitha grupmoshat e tjera, kjo shifër ishte më e ulët. Kur iu kërkua t’i përgjigjen deklaratës: “Burrat pritet të bëjnë shumë për të mbështetur barazinë” 60 për qind e meshkujve të Gen Z ranë dakord, krahasuar me 38 për qind të femrave të Gen Z.

Heejung Chung, profesor i punës dhe punësimit në King’s College në Londër dhe një nga autorët e raportit, tha se një arsye pse këto qëndrime po zvarriten është sepse gratë e reja tani kanë më shumë gjasa të jenë të arsimuara sesa të rinjtë. Ndoshta si pasojë, thotë ajo, gratë në të njëzetat e hershme fitojnë pak më shumë se burrat./Klankosova.tv.