Pse disa njerëz e tolerojnë mirë nxehtësinë dhe të tjerët aspak?

Organizata Botërore Meteorologjike (WMO) paralajmëron se ndryshimet klimatike po shkaktojnë valë të të nxehtit më të shpeshta, më intensive dhe më të zgjatura në shumë pjesë të botës.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (WHO), temperaturat e larta shkaktojnë rreth 489.000 vdekje në vit, prej të cilave rreth 175.000 në rajonin evropian

. Ky numër është i krahasueshëm me ndikimin global të gripit, transmeton Klankosova.tv.

Ekspertët theksojnë se ajri më i ngrohtë mban më shumë lagështi, rreth 7% më shumë për çdo rritje prej 1°C, gjë që e bën edhe më të vështirë përballimin e temperaturave të larta.

Mjeku Luka Delak nga Instituti Kroat i Shëndetit Publik (HZJZ) paralajmëron se rreziku nga nxehtësia nuk është i njëjtë për të gjithë dhe varet nga mosha, gjendja shëndetësore, barnat që përdoren, si dhe kushtet e jetesës dhe punës.

Ai sqaron se valët e të nxehtit përbëjnë një rrezik të rëndësishëm për shëndetin publik, veçanërisht për personat që nuk kanë mundësi të freskohen.

Një studim i Universitetit të Ottawas nga viti 2025 tregon se trupi i njeriut, tashmë në temperaturë të “termometrit të lagësht” prej 26 deri në 31°C, nuk mund të ftohet në mënyrë efikase, shumë më poshtë se pragu i mëparshëm i supozuar prej 35°C.

Temperatura e “termometrit të lagësht” dhe rëndësia e saj për trupin e njeriut

Temperatura e termometrit të lagësht është një matje që kombinon temperaturën e ajrit dhe lagështinë, dhe është e rëndësishme sepse trupi ftohet kryesisht përmes avullimit të djersës.

Kur ajri është shumë i lagësht, djersa avullon më vështirë, prandaj trupi humb një pjesë të madhe të mekanizmit të tij kryesor të ftohjes. Avullimi kërkon energji, të cilën molekulat e ujit e marrin nga lëkura, duke e ftohur atë. Por kur ajri është i lagësht, ai tashmë përmban shumë avuj uji, kështu që një pjesë e djersës kthehet në pika dhe avullimi ngadalësohet.

Në të kundërt, ajri i thatë, veçanërisht kur ka erë, e lehtëson ndjeshëm ftohjen e trupit.

Mjeku Luka Delak thekson se rreziku nuk varet vetëm nga temperatura që shihet në termometër.

“I njëjti nivel temperature mund të paraqesë rrezik të ndryshëm për shëndetin, varësisht nga lagështia e ajrit, ekspozimi në diell, era, kohëzgjatja e ekspozimit, por edhe nga fakti nëse organizmi mund të rikuperohet gjatë natës. Kur temperaturat mbeten të larta edhe pas perëndimit të diellit, trupi ka më pak kohë për t’u rikuperuar nga stresi termik i akumuluar gjatë ditës”, tha Delak.