Pse bombat bërthamore formojnë retë në formë të kërpudhave?

Kur shpërthen një bombë, energjia shpërthen pa dallim në të gjitha drejtimet. Por, pse shpërthimet bërthamore rezultojnë në retë e kërpudhave?

Edhe pse shpërthimi i energjisë fillimisht formon një sferë të ajrit të nxehtë, ky është vetëm fillimi i historisë, sipas Katie Lundquist, një studiuese e inxhinierisë llogaritëse në Laboratorin Kombëtar Lawrence Livermore në Kaliforni. Për shkak se ajri i nxehtë ngrihet, pjesa më e madhe e sferës në kolonën e mesme – ku do të ishte thelbi i një mollë – përjeton më shumë lëvizje sesa skajet.

“Mënyra se çfarë forme ka marr sfera, keni kolonën më të madhe të lëngut me densitet të ulët në mes, kështu që ngrihet më shpejt”, si mesi i një torte që ngrihet në furrë, tha Lundquist.

Megjithëse e gjithë sfera ngrihet, sepse kjo kolonë e mesme ngrihet me urgjencë më të madhe, ajri më i ftohtë jashtë sferës fillon të “nxitojë nën flluskën që po ngrihet”, shtoi ajo për Live Science, transmeton Klan Kosova.

Kjo bën që flluska në rritje të shtrembërohet në atë formë. Dhe për shkak se molekulat e ajrit të nxehtë lëvizin me shpejtësi në gjendjen e tyre të aktivizuar, duke kërcyer nga njëra-tjetra me shpejtësi të mëdha, ato përfundojnë duke krijuar aq shumë hapësirë ​​midis tyre saqë formojnë një vakum të afërt.

Megjithëse e gjithë sfera ngrihet, sepse kjo kolonë e mesme ngrihet me urgjencë më të madhe, ajri më i ftohtë jashtë sferës fillon të “nxitojë nën flluskën që po ngrihet”.

Bombat bërthamore të lëshuara gjatë kohës së luftës dhe eksperimentet shkencore tregojnë se retë e kërpudhave mund të formohen në Tokë, por çfarë ndodh në hapësirë? Nëse Hëna do të ishte nukleuar, a do të ndodhte një re kërpudhe? Lundquist tha se përgjigjja është “jo”

“Kemi nevojë për një atmosferë në mënyrë që ata të kenë atë material të lëngshëm, siç është ajri. Nuk do të ndodhë në një vakum”. Mjedisi pa ajër i Hënës nuk do të kishte asnjë mënyrë për të shtrembëruar sferën fillestare në një kërpudhë dhe nuk do të kishte asnjë ndryshim në dendësitë e ajrit për të thithur atë shtyllën e materialit për të rritur retë.

Lundquist dhe kolegët e saj të laboratorit i studiojnë këto efekte në mënyrë që, në rast të një krize bërthamore, ata të jenë në gjendje të “dinë se ku janë grimcat radiologjike për të parashikuar saktë pasojat dhe më pas të japin udhëzime për menaxhimin e pasojave që do të mbrojnë shëndetin publik”.

Ndërsa kërcënimi i shpërthimit bërthamor është i vërtetë, arsenalët e kombinuar të botës përmbajnë gati 10 mijë bomba bërthamore, nga mbi 60 mijë në vitet 1980, sipas Buletinit të Shkencëtarëve Atomikë.