Zmadhimi i makinave po rrit rrezikun për jetën dhe po pakëson parkingjet

Një analizë e re e automjeteve të shitura në Evropë ka zbuluar se makinat janë rritur mesatarisht me 1.2 cm në gjatësi, 0.5 cm në lartësi dhe 0.5 cm në gjerësi çdo vit që nga viti 2000. Ky fenomen po quhet nga grupet ambientaliste si një “zgjerim i pamëshirshëm i makinave” (carspreading).

Sipas grupit të fushatës “Transport & Environment (T&E)”, kjo rritje e përmasave ka ecur me ritme të qëndrueshme për dy dekada e gjysmë, madje edhe pse madhësia e familjeve është zvogëluar. Kjo “fryrje” e makinave jo vetëm që rrit emetimet që dëmtojnë mushkëritë dhe ngrohin planetin, por gjithashtu rrit mundësinë që njerëzit të humbin jetën në aksidente, raporton “The Guardian”, transmeton Klankosova.tv.

Zmadhimi i makinave po frustron edhe vetë shoferët. Nëse ky trend vazhdon i pakontrolluar, parashikohet që:

• Qytetet të humbasin 8.5% deri në 14% të parkingjeve në rrugë deri në vitin 2040.


• Londra dhe Berlini pritet të humbasin rreth 100,000 vende parkimi secili.


• Makinat e mëdha shpesh përfundojnë duke zënë dy vende parkimi ose duke bllokuar hapësirën e përdoruesve të tjerë të rrugës.

Lucien Mathieu, analist në T&E, e quajti këtë një “trend dramatik” me pasoja serioze për sigurinë publike dhe zvogëlimin e hapësirës urbane. “Ky zgjerim i pamëshirshëm ngre një pyetje kritike: ku do të ndalemi?”, tha ai.

Parashikimi i zymtë për vitin 2040: Më shumë viktima dhe konsum energjie

Autorët e raportit modeluan dy skenarë deri në vitin 2040: njërin ku makinat vazhdojnë të zmadhohen me ritmin aktual, dhe një tjetër ku madhësia e tyre kthehet në nivelet e vitit 2015.

Nëse trendi aktual vazhdon, krahasuar me skenarin e dytë, deri në vitin 2040 do të kemi:

• 2,600 vdekje shtesë në rrugë çdo vit (mes tyre 79 fëmijë)


• Një import shtesë prej 100 milionë fuçi nafte


• Konsum shtesë prej 22.5 teravat-orë energji elektrike

Shënim: Këto parashikime nuk përfshijnë vdekjet shtesë nga ndotja e ajrit apo nga moti ekstrem i shkaktuar nga ndryshimet klimatike.

Pse makinat e mëdha janë më të rrezikshme?

Të dhënat tregojnë se një rritje prej 10 cm në lartësinë e kofanos rrit me 27% rrezikun e vdekjes për përdoruesit e ndjeshëm të rrugës. Për fëmijët, ky rrezik rritet me 81%.

Brian Caulfield, studiues i transportit në “Trinity College Dublin”, shpjegoi se makinat më të mëdha kërkojnë më shumë energji, qofshin ato me karburant apo elektrike. Kjo kërkesë shtesë mund të jetë e barabartë me prodhimin e 1,500 turbinave shtesë të erës në det të hapur, duke rënduar rrjetet energjetike që tashmë janë nën stres.

Hannah Budnitz nga Universiteti i Oksfordit shtoi se këto parashikime janë ndoshta “konservatore”, pasi nuk marrin parasysh peshën e mjeteve, e cila shton konsumin e burimeve dhe dëmton më shumë rrugët.

Çfarë rekomandohet të bëhet?

Për të ndaluar këtë trend, autorët e raportit sugjerojnë disa masa urgjente:

1. Vendosjen e një limiti për lartësinë e kofanos dhe gjerësinë e makinave.


2. Ndryshimin e taksave për të dekurajuar blerjen e automjeteve të mëdha.


3. Ashpërsimin e standardeve të mjeteve, në mënyrë që të garantohet fushëpamja e shoferit ndaj fëmijëve të vegjël.

Pavarësisht këtyre paralajmërimeve, kërkimet e ndara ekskluzivisht me gazetën “The Guardian” tregojnë se blerësit potencialë të makinave SUV mbeten të pandikuar nga faktet se këto mjete janë më të rrezikshme për këmbësorët.