Scharping: Milosheviqi e mori përgjigjjen e duhur, tash edhe Vuçiqi - Klan Kosova

Na ndiqni në:


Get it on Google Play Download on the App Store

Scharping: Milosheviqi e mori përgjigjjen e duhur, tash edhe Vuçiqi

NULL NULL
2 weeks më parë

Nëse do duhej të zgjidhej gjermani me më së shumti merita për ndërhyrjen ushtarake të NATO-s ndaj forcave serbe për ta çliruar Kosovën, Rudolf Scharping, me shumë gjasë do të dilte i pari.  Ish-ministri i Mbrojtjes, kishte arritur t’i bindë bashkëpartiakët dhe shumicën e politikanëve në vendin e tij se ky intervenim që do të ishte i pari jashtë vendit i Gjermanisë që nga viti 1945, ishte zgjidhja e vetme për t’iu dhënë fund masakrave ndaj shqiptarëve të Kosovës, dhe dëbimit të tyre nga vendi.

23 vjet pas këtij kontributi, Scharping që ka gati dy dekada jashtë politikës, erdhi në Kosovë me ftesën e presidentes, Vjosa Osmani për të marrë medaljen “Urdhri i Lirisë” që për të e kishte ndarë presidenti i ndjerë, Ibrahim Rugova, më 2004.

Në një intervistë për televizionin Klan Kosova, ai kujtoi ditët kur u mor vendimi i vështirë për ndërhyrjen e NATO-s, lehtësimin që pasoi kur operacioni përfundoi me sukses, si edhe ndau përshtypjet nga kjo vizitë në vendin që e kishte njohur vetëm si të shkatërruar.  

INTERVISTA E PLOTË

Klan Kosova: Zotëri Scharping, faleminderit për ardhjen këtu në Klan Kosova, faleminderit për ardhjen në Kosovë dhe faleminderit për gjithçka që keni bërë për shtetin tonë dhe popullin tonë!

Presidentja e Kosovës ju dekoroi me medaljen “Urdhri i Lirisë” për kontributin tuaj në lirinë e Kosovës. Nga kjo perspektivë kohore prej dy dekadash, nga koha kur ju keni bërë tërë atë që keni bërë për këtë shtet dhe këtë popull, si është ndjenja e të qenit i vlerësuar për atë që keni bërë, që keni shpëtuar jetëra dhe keni sjellë paqe në mes të popujve?

Scharping: Unë jam i nderuar me vlerësimin dhe medaljen e lirisë, por kam edhe një ndjenjë të fortë se Kosova është duke lulëzuar mirë. Unë e krahasoj fluturimin tim të parë me ushtrinë me një lloj helikopteri mbi fshatrat, shtëpitë dhe gjithçka ishte e djegur, e shkatërruar e kështu me radhë dhe tani erdha në Kosovë dhe e shoh një shtet që po lulëzon dhe po zhvillohet. Pra ia vlente të isha i përfshirë dhe t’i ndihmoja popullit të Kosovës, për të gjetur një mënyrë për të krijuar rrethana më të mira ekonomike, siguri dhe, më e rëndësishmja, për ta mbrojtur lirinë dhe paqen.

Klan Kosova: Faleminderit! Duke pasur parasysh situatën specifike të Gjermanisë në atë kohë, meqenëse ishte intervenimi i parë që nga viti 1945, sa ishte e vështirë për ju t’i bindni, të themi fillimisht, partnerët tuaj në qeveri dhe partnerët tjerë ndërkombëtarë që të intervenojnë në Kosovë, fillimisht me bomba dhe pastaj me mision paqeruajtës këtu?

Duke pasur parasysh historinë e Gjermanisë dhe eksperiencat që i kemi bërë dhe më e rëndësishmja eksperiencat, nëpër të cilat i kemi bërë të tjerët të kalojnë me forcë dhe gjenocid dhe tërë mizoritë e regjimit nazist, unë mendoj se një shtet si Gjermania, përfshirë lidershipin, po ashtu njerëzit, qytetarët, janë shumë të kujdesshëm në përdorimin e forcës, prandaj Gjermania pati vendosur të bëhet pjesë e NATO-s dhe e Bashkimit Evropian, jo për të vepruar si një fuqi e vetme, por gjithmonë e koordinuar, bazuar në standardet ndërkombëtare dhe rregulloret, më e rëndësishmja Kombet e Bashkuara. Duke thënë këtë, mund ta kuptoj se që nga lufta në Bosnjë dhe lufta në Kosovë ka pasur një debat intensiv. Nuk ishte e lehtë të merrej vendimi, por qeveria e udhëhequr nga kancelari Schröder dhe ministri i Jashtëm dhe zv/kancelari Joschka Fischer vendosi të bëhej pjesë e operacionit të NATO-s në rast se nuk ka marrëveshje paqësore, të cilën Millosheviqi e bllokoi dhe ai nuk ishte i interesuar, ai mendonte se këto demokraci janë të dobëta, se nuk janë të vendosura, se duan të negociojnë, të negociojnë, të negociojnë dhe në fund të mund të thotë: “Unë i kam duart e lira!”, por pastaj ai e mori mësimin e vështirë dhe duhet ta merrte atë mësim të vështirë, pasi që ai e kishte këtë perceptim për demokracitë perëndimore dhe popujt evropianë se ata do ta mbrojnë paqen dhe të sigurohen se kjo valë e spastrimit të kosovarëve nga shteti i tyre, ky përjashtim me forcë, kjo nuk do të pranohet nga asnjë komb evropian.

Klan Kosova: Kur flasim për dëbimin e shqiptarëve, me sa e kujtoj ju keni qenë i pari me zv/kancelarin Joschka Fischer që keni shkuar në konferencë dhe e keni publikuar të ashtuquajturin “plani i patkoit”. Si e kujtoni atë kohë? i erdhi dokumenti te ju dhe si vendosët ta publikoni? Dhe si e kujtoni rëndësinë e atij momenti për t’i thënë botës, për t’i treguar botës, le të themi, planet e këqija që vinin nga Serbia?

Ne morëm disa informata nëpërmjet kanaleve të shërbimit sekret që ata kishin një plan se si ta organizonin këtë dhe kjo filloi në vjeshtën e vitit 1998 dhe nëse e krahason këtë plan dhe atë që ndodhi në tokë mund të shohësh se ka pasur një qëllim të qartë për t’i spastruar kosovarët nga shteti i tyre. Ndonjëherë është argumentuar në një mënyrë të çuditshme dhe do të thosha në një kuptim specifik edhe jo të mençur, kritikët e kësaj lufte argumentonin se deri në fillim të marsit ka pasur vetëm 150 mijë ose më shumë qytetarë që janë larguar nga Kosova, pastaj unë thashë por tash janë më shumë se 800 mijë dhe kundërargumenti im ose kundërpyetja ime ishte: “Përse dreqin, nëse po ikin nga NATO, përse po ikin në perëndim dhe jo në lindje?” Por gjithsesi, çështja shumë serioze është po, ishte një vendim shumë i vështirë për t’u marrë, ishte hera e parë që Gjermania ishte pjesë aktive në një luftë si operacion ushtarak dhe kishte një debat intensiv brenda popullsisë gjermane dhe qytetarëve gjermanë, por gjithashtu brenda partive, socialdemokratëve dhe të gjelbërve, dhe ka pasur kritika, por në fund shiko, unë jam duke parë rezultatet dhe rezultatet dëshmojnë se ishim në rrugën e duhur dhe kemi bërë gjënë e duhur.

Klan Kosova: Pra ka pasur kundërshtarë brenda partisë, brenda qeverisë që ishin skeptikë për intervenimin. Si ishte reagimi i tyre pas luftës, meqë plani juaj, intervenimi juaj erdhi me një rezultat. Cila ishte përgjigjja e tyre, ose reagimi i tyre më pas, kur folët me ta për skepticizmin e tyre para intervenimit? A e kujtoni ndonjë moment që ndoshta dikush prej tyre ishte penduar?

Para dhe pas aksionit ushtarak ka pasur gjithmonë pyetje, a mund të tentojmë të arrijmë një armëpushim? A mund ta ndalim për disa orë ose disa ditë aksionin ushtarak për t’iu dhënë serbëve dhe të tjerëve një shans që ta rimendojnë qëndrimin e tyre, e kështu me radhë dhe unë isha shumë i bindur se nëse e dërgojmë një sinjal të dobësisë, pavendosmërisë, te homologët agresivë ushtarakë, kjo do të bie në kurriz të njerëzve, të cilët po mundohemi t’i ndihmojmë, pra kosovarët. Pra, ka pasur një debat intensiv dhe mendoj se është mirë që demokracitë i kanë këto debate, por në fund duhet të ketë një lidership të qartë, vendimmarrje të qartë dhe qëndrim shumë të qartë që kurrë të mos pranohet që një komb i madh, i armatosur me nuk e di se çfarë të mendojë: “Oh, ne jemi të mëdhenj, ne i vendosim rregullat dhe kombet e vogla i pranojnë ato rregulla dhe duhet të luajnë sipas rregullave tona.” Jo, duhet të ketë rregulla të përbashkëta, ide të përbashkëta, të bazuara në trashëgiminë tonë politike, vlerat e përbashkëta dhe interesat e përbashkët dhe nëse i merr të gjitha këto parasysh atëherë mund të shohësh se Ballkani ishte i mbushur urrejtje dhe mizori, jo vetëm në periudhën nga viti 1990 e tutje, por ishte shumë brutale nëse e kujtojmë Sarajevën, nëse e kujtojmë Srebrenicën dhe shumë e shumë të tjera. Pra, unë isha i bindur dhe jam i lumtur që kisha mundësi të kontribuoja që shumica parlamentare dhe shumica e qytetarëve të binden se duhet ta mbështesim lirinë dhe paqen në Ballkan, duke e mbështetur lirinë e Kosovës.

Klan Kosova: Bombardimet kanë zgjatur 78 ditë. A ishte kjo diçka e paparashikueshme, dua të them a e imagjinonit ju në fillim se është një operacion që mund të zgjasë vetëm 10 ditë, një muaj apo ishte diçka që ju e dinit në fillim se mund të zgjasë 78 ditë?

Po, sigurisht, ka pasur anëtarë të parlamentit, gazetarë e të tjerë që pyesnin sa mund të zgjasë? A mund të na jepni një afat kohor? A mund të thoni një datë etj. dhe ne thoshim se po flasim për objektiva dhe jo afate kohore dhe kjo fushatë ajrore do të përfundojë në momentin që i arrijmë objektivat tona. Në anën tjetër, prapa perdeve, në mënyrë konfidenciale, duhet të përdorësh kanalet e komunikimit për ta bërë të qartë, se cilat janë pritjet e NATO-s dhe Bashkimit Evropian, duke përfshirë Gjermaninë, cila mund të jetë marrëveshja e paqes e të tjera, prandaj Gjermania, në linjë shumë të afërt me Shtetet e Bashkuara, filloi në gjysmën e majit bisedimet me rusët për ta kuptuar se si mund të gjejmë zgjidhje në Këshillin e Sigurimit si bazë ligjore për ta përfunduar luftën dhe të sigurohemi se Kosova është një vend ku njerëzit mund të jetojnë në paqe dhe liri. Pra, kjo filloi në mënyrë shumë konfidenciale dhe të gjithë e dimë se funksionoi, ne ia dolëm që t’i përfshijmë rusët, por për të shmangur çfarëdo keqkuptimi, ajo Rusi me presidentin Jelcin në krye dhe ministrin e Mbrojtjes, Igor Sergeyev, ishte një Rusi krejt ndryshe, e pakrahasueshme me Rusinë e sotme, të udhëhequr nga zotëri Putin dhe zotëri Shoigu dhe të tjerët, të cilët janë duke e udhëhequr një luftë agresive kundër Ukrainës, bazuar në ideologjinë e njëjtë, të mos themi në idiotësinë e njëjtë dhe idenë johumane se ne jemi të mëdhenj, ne i shkruajmë rregullat, ju jeni të vegjël, ju i ndiqni. Kjo në perceptimin tim është baza e asaj që qëndron prapa këtij agresioni të Rusisë së Putinit. Unë them Rusia e Putinit sepse e di se ka ndoshta edhe më shumë njerëz që ne e dimë, që nuk e përkrahin këtë lloj agresioni dhe duhet ta ndalim sigurisht, duhet ta ndalim sepse nëse i jepni çfarëdo lloj inkurajimi këtij agresioni ushtarak, atëherë nuk e di se kur do të përfundojë.

Klan Kosova: Pra çfarë mendoni, cila është përgjigjja ndërkombëtare tani krahasuar me atë në Kosovë, në nivelin e vendimmarrjes? A janë faktorët ndërkombëtarë, në këtë rast Bashkimi Evropian dhe NATO dhe ShBA-ja të unifikuar siç ishin të unifikuar në rastin e Kosovës? Si është situata tani krahasuar me situatën në Ukrainë?

Në pikëpamjen time, Rusia e sotme dhe agresioni në Ukrainë nuk krahasohet me atë që e kemi përjetuar në Ballkan dhe me popullin e Ballkanit, kosovarët dhe të tjerët, eksperiencat e agresionit e të tjera. Përse? Këtu e kemi një superfuqi me armë bërthamore, kemi një kampanjë ushtarake shumë intensive kundër popullsisë civile, këtë e kemi përjetuar edhe në Kosovë, por nuk ishte me artileri të rëndë, pra ajo që dua të them është se duke pasur parasysh të gjitha dallimet, mund të themi thjesht se agresioni i Rusisë kundër Ukrainës është një sfidë për sigurinë globale, për zinxhirin e furnizimit ushqimor dhe njerëzit në Liban ose Afrikën Veriore janë duke vdekur nga uria, sepse furnizimi nga Ukraina nuk mund të eksportohet te ata e kështu me radhë, pra Putini është edhe duke përdorur armë edhe duke shkaktuar uri vdekjeprurëse.

Klan Kosova: Por Putini po e krahason situatën në Kosovë, intervenimin e komunitetit ndërkombëtar në Kosovë me intervenimin rus në Ukrainë, ai po thotë se e kemi rastin e njëjtë. Sipas tij, në disa zona të Ukrainës ka njerëz, të cilët janë të shtypur nga qeveria dhe ai është po ashtu duke i krahasuar disa rajone separatiste që ta kenë pavarësinë e tyre ashtu siç e ka sot Kosova. Si e komentoni argumentin e tij?

Por nëse e komentoni çdo dezinformatë, atëherë e humb fokusin dhe nuk duhet ta humbim fokusin, kjo është dezinformatë e thjeshtë dhe cinike, asgjë më shumë, pra nuk ka asgjë për të shtuar.

Klan Kosova: Rusia tradicionalisht ka qenë aleat i Serbisë, edhe sot është, kjo është ndoshta arsyeja…

Apo e kundërta.

Klan Kosova: Po, edhe e kundërta, tani me këtë situatë Serbia është aleat i Rusisë, duke mos vendosur sanksione siç kanë bërë shtetet tjera në këtë rast. Si e shihni, a ka komuniteti ndërkombëtar një respekt e status privilegjimi ndaj Serbisë, duke e lënë Serbinë që katër muaj pas luftës të mos shtyjë sanksione ndaj Rusisë? Si e komentoni këtë lloj pozicioni të Bashkimit Evropian ndaj Serbisë?

Nga pikëpamja ime, Ballkani si tërësi është në rrugë të mirë të zhvillimit, ka kombe që janë afër apo edhe anëtarë të Bashkimit Evropian, shtete anëtare të NATO-s, po flas për atë që ishte e paimagjinueshme para 20 vjetësh, pra është një zhvillim shumë i rëndësishëm dhe substancial dhe tani duhet të sigurohemi se kombet tjera, shtetet tjera, mund t’i bashkohen kësaj rruge të zhvillimit, duke u integruar në struktura të sigurisë euroatlantike, duke u integruar në institucionet evropiane, duke u mbështetur ekonomikisht përmes bashkëpunimit etj., etj. Kjo është saktësisht ajo që Kosova është duke e përjetuar, pra unë do të argumentoja se ndonëse Serbia është duke u parë dhe duke vepruar si aleat i Rusisë, Serbia është shtet që duhet të marrë një mesazh shumë të qartë dhe kancelari gjerman e dha këtë mesazh, në mënyrë shumë të qartë, se nëse ju nuk e respektoni dhe njihni Kosovën si shtet të pavarur, atëherë nuk keni shans të bëheni anëtar i Bashkimit Evropian dhe të bashkëpunoni para se të bëheni anëtar, të bashkëpunoni më afër me Bashkimin Evropian. Pra ka situata në të cilat lidershipi politik mund të provojë të vë balancë dhe të thotë në rregull, po flas me Rusinë, po flas me kinezët, po flas me Bashkimin Evropian dhe nganjëherë duhet të marrësh një vendim për drejtimin tënd bazik dhe kjo është ajo që Serbia dhe të tjerët duhet të bëjnë, të jemi të sinqertë. Ne duhet të flasim edhe me Rumaninë, Bullgarinë, Greqinë dhe të tjerët që të sigurohemi që ata ta njohin Kosovën si shtet, jo vetëm të sillen sikur e njohin, por vërtet ta njohin.

Klan Kosova: Pra a mund të themi se ky mesazh i fundit i zotëri Scholzit ishte, le të themi, më vendimtari që vjen nga Bashkimi Evropian drejt Serbisë për njohjen e Kosovës? Deri tani ata gjithmonë e kanë përmendur normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, a është kjo hera e parë sipas jush që një lider evropian, në këtë rast zotëri Scholz, e tha qartë se normalizimi duhet të vijë përmes njohjes së pavarësisë së Kosovës?

Po, ky ishte një mesazh shumë i qartë që largon çdo paqartësi dhe unë e mbështes shumë.

Klan Kosova: Presidenti i Serbisë, Aleksander Vuçiq, reagoi sikur u befasua nga kjo deklaratë e zotit Scholz. Si e komentoni, a prisnit që ai të befasohej me këtë lloj deklarate që erdhi nga Gjermania?

Ajo për të cilën mendoj se u befasua Vuçiq ishte formulimi i qartë dhe publik, nuk e besoj se është befasuar nga përmbajtja e mesazhit, por nga formulimi, mesazhi i është dhënë atij, ndoshta, nuk e di, nuk ka kuptim që ne të spekulojmë tash. Mesazhi ishte i qartë dhe ne tash duhet të gjejmë çështjet praktike hap pas hapi dhe e di se ka shumë propozime në tavolinë për të gjetur një mënyrë, siç kemi bërë me Gjermaninë në fund të viteve të 60-ta dhe në fillim të viteve 70-ta, të arrihet një marrëveshje hap pas hapi përmes uljes së tensioneve dhe duke e bërë jetën e përditshme të qytetarëve, për të cilët jemi duke punuar më të mirë se që ishte më parë.

Klan Kosova: Nëse Serbia kërkon ende që Kosova të bëjë kompromise, a mendoni se ka hapësirë që Kosova të bëjë kompromise për ta arritur njohjen?

Në jetën time kam bërë një eksperiencë, se nëse dëshiron të arrish në një kompromis ndërmjet interesave kontradiktore, apo pikëpamjeve, atëherë më mirë mos fol për të në publik. Duhet të krijoni një tavolinë të bisedimeve dhe një dhomë të bisedimeve dhe një hapësirë të bisedimeve dhe e di se Qeveria e Kosovës, presidenti, kryeministri juaj dhe të tjerët janë duke punuar shumë në këtë çështje dhe kjo është në rregull, është shumë mirë.

Klan Kosova: I kemi dy procese të iniciuara për rajonin e Ballkanit Perëndimor, një që është iniciuar nga zemra e Bashkimit Evropian, që quhet Procesi i Berlinit dhe synon të vendosë të gjitha gjashtë shtetet e Ballkanit në rrugën drejt integrimit Evropian, por e kemi edhe një iniciativë tjetër që vjen nga brenda rajonit, e sponsorizuar nga Serbia dhe Shqipëria, por që refuzohet nga Kosova. Bëhet fjalë për iniciativën Ballkani i Hapur. A keni ndonjë koment? Si i shihni? A janë këto iniciativa që çojnë në rrugë të njëjtë, apo e pengojnë njëra-tjetrën?

Në pikëpamjen time është shumë interesante të shihen iniciativa të ndryshme edhe pse disa prej tyre nuk pranohen nga, për shembull, Kosova, por ka iniciativa të ndryshme dhe shpresoj se lidershipi politik është mjaft i fortë për t’i gjetur elementet e ndryshme dhe për të pasur një fotografi të qartë të këtyre elementeve të ndryshme dhe një fotografi e mirë nënkupton që të hapet rruga që shtetet ta njohin njëri-tjetrin dhe të bashkëpunojnë në fushën ekonomike, kulturore dhe sociale që të ketë shkëmbime të njerëzve, veçanërisht të të rinjve. Ky tingëllon si një vizion fëmijëror, por është i mundshëm. Mos harroni se në fillim të viteve të 50-ta ishte Robert Schuman, i cili po ashtu kishte të ashtuquajturin vizion fëmijëror, një Evropë bashkëpunuese, paqësore, jo armiq por partnerë dhe funksionoi dhe kjo është shumë atraktive dhe mendoj se është një nga arsyet përse Kosova dëshiron të bëhet pjesë e Bashkimit Evropian. Pra ka një perspektivë, mund të jetë shumë e vështirë, të marrë shumë kohë dhe durim dhe shumicën e lidershipit politik për ta bërë realitet, por mendoj se është e mundshme.

Klan Kosova: Tani jemi në përvjetorin e 23-të të lirisë, të paqes, por edhe dy dekada pas luftës ne jemi shteti i vetëm, qytetarët e Kosovës janë populli i vetëm i Evropës që nuk kanë mundësi të lëvizin pa viza.

Kjo duhet të ndryshojë, sa më shpejt, aq më mirë.

Klan Kosova: Zyrtarët e Bashkimit Evropian thonë se Kosova i ka plotësuar të gjitha kushtet.

Prandaj po them se kjo duhet të ndryshojë, sa më shpejtë, aq më mirë.

Klan Kosova: Gjithashtu duke qenë se ne e kemi NATO-n këtu dhe Kosova e ka ushtrinë e saj, edhe pse jo në dokumente të themi kështu, por me një mandat, Forcat e Sigurisë së Kosovës, që janë gjithashtu pjesë e misionit ndërkombëtar në Kuvajt, nga njohuria juaj, nga perspektiva juaj, çfarë mendoni, cilat janë shanset e Kosovës që të bëhet pjesë e NATO-s në këto rrethana të reja, kur e kemi një agresor rus dhe në këtë mobilizim të NATO-s për ta ndalur këtë zgjerim dhe sa janë gjasat e Kosovës tani që të ketë një rrugë të shpejtuar drejt NATO-s?

Unë mendoj se Kosova duhet të jetë shumë e qartë në ofrimin e kapaciteteve që janë forcimi i sigurisë së Kosovës si dhe forcimi i sigurisë së aleancave, sepse ky është një parakusht për anëtarësim në NATO. Nëse e merrni shembullin e fundit të Finlandës dhe Suedisë, sigurisht ato mund të ofrojnë shumë kapacitete ushtarake, ato mund të kontribuojnë në sigurinë e përbashkët, pra janë duke e fuqizuar NATO-n dhe jam shumë i sigurt që Kosova do të ketë mundësi ta fuqizojë NATO-n, ndoshta duhet të merren disa vendime, të ketë mbështetje, të diskutohet për kontrollin politik apo civil të forcave të armatosura, e di se ka një debat brenda parlamentit, brenda Parlamentit të Kosovës, pra është një shans i mirë dhe është një nevojë specifike për t’iu dhënë njerëzve në Kosovë një garanci të qartë se ata mund të jetojnë në paqe dhe të jenë të mbrojtur nga të tjerët, nga partnerët dhe aleatët Evropianë dhe të NATO-s. Më kujtohet se, për shembull, pas rënies së Unionit Sovjetik gjithashtu disa shtete të vogla të Baltikut kërkuan anëtarësim në NATO para anëtarësimit në Bashkimin Evropian, duke argumentuar se nëse jemi anëtare të NATO-s atëherë besimi i kompanive, ndërmarrjeve, investitorëve etj. do të jetë i fortë, sepse ata e dinë se NATO ofron një strehë të sigurisë. Duke e thënë këtë, unë mendoj në rregull le të punojmë shumë në këtë për t’u siguruar se NATO ka mundësi dhe Kosova është gati dhe ka mundësi të kontribuojë në sigurinë e përbashkët, është një proces hap pas hapi.

Klan Kosova: A mund të kthehemi prapa me dy ose tri pyetje për luftën. Pas luftës, ka pasur një ndarje të përgjegjësisë së fuqive kryesore në Kosovë. Gjermania ishte përgjegjëse për pjesën jugore të Kosovës, kishim forcat e ShBA-së në lindje dhe francezët në veri, a mund të kujtoni për ne dhe shikuesit se si u mor vendimi për t’i pasur këto katër-pesë fuqi që t’i kenë zonat e tyre të përgjegjësisë.

Zonat a ashtuquajtura të përgjegjësisë ishin të dizajnuara për t’u siguruar që disa kombe dhe forcat e tyre të armatosura janë të përfshira për të siguruar paqen dhe sigurinë për Kosovën në nivel të njëjtë, jo që njëra të marrë vendime dhe të tjerët t’i bashkohen, pra për të mundësuar një strukturë të qartë ka një komandë të përbashkët të përgjegjësisë, ShBA-ja, Gjermania, Britania e Madhe, Italia dhe Franca dhe në vitet e para të mos e harrojmë Rusinë. Rusia kishte përgjegjësi, që ishte një moment historik, për t’u siguruar që Rusia të pajtohet më zgjidhjen e Këshillit e Sigurisë së Kombeve të Bashkuara për ta përfunduar luftën, i kemi sjellë brenda dhe, siç thashë, unë dhe Qeveria e Gjermanisë kemi bërë shumë që të sigurohemi që Rusia, në atë kohë, e përsëris nën udhëheqjen e Jelcinit dhe Sergeyevit, ishte partner i besueshëm për ta futur brenda dhe për t’u siguruar që kjo të ishte në interesin më të mirë të Kosovës.

Pra, ideja ishte që shtetet anëtare të NATO-s të kishin mundësi ta ruanin lirinë dhe sigurinë dhe Kosovën dhe në të njëjtën kohë duhet ta mbronin Kosovën dhe forcat e armatosura, policinë, shoqërinë civile, që hap pas hapi të marrin përsipër më shumë përgjegjësi, sepse ky nuk është një shtet i okupuar nga NATO, është një shtet që  merr vendime për vete dhe për këtë duhet të jetë e qartë se, dhe ishte e qartë në vitin 1999, se nga fillimi i hershëm ne duhet ta drejtojmë shtetin drejt zhvillimit dhe pjesë e këtij zhvillimi është të sigurohemi që shteti të marrë përsipër më shumë përgjegjësi në mënyrë të pavarur dhe bazuar në rend dhe ligj, bazuar në demokraci dhe duke përdorur forcat e policisë, forcat e armatosura dhe kështu me radhë.

Klan Kosova: A mund të bëhej më shumë në pjesën veriore të Kosovës, meqenëse ne kemi ende disa lloj ndarjesh dhe për disa vite ka pasur incidente në disa zona?

Po, por siguria nëse nuk kuptohet si përpjekje e përbashkët nga grupe apo kombe të ndryshme në këtë rast, atëherë është e vështirë të thuhet se Kosova donte të bënte më shumë, sepse unë e di, ta marrim Mitrovicën si shembull, t’i marrim brigadat serbe përreth kufirit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, pra ka ende shumë punë për të bërë, por situata është shumë më e mirë se që ishte në vitin 1999 apo në vitin 2000.

Klan Kosova: Ka njerëz që besojnë se nëse gjermanët do të kishin qenë përgjegjës për pjesën veriore, ndoshta nuk do të kishte pasur ndarje, që zgjatën për më shumë se dy dekada, nëse gjermanët do të kishin qenë përgjegjës për këtë pjesë.

Ne kemi një term në gjermanisht “schlaumalarei”, që nënkupton se pas shumë vitesh të zhvillimeve të gjithë janë më të mençur se që kanë qenë në fillim, dhe “schlaumalarei”

nuk është një shprehje e këndshme, por dua të them se jam i bindur se çdo komb ka bërë atë që ka mundur të bëjë, natyrisht ka pasur disa zhvillime të gabuara, disa gabime, por në fund shikojeni shtetin tuaj, shikojeni shtetin tuaj, ekonomia, situata në qytete dhe fshatra, perspektiva e shtetit dhe e njerëzve këtu, e kështu me radhë, gjithçka është më mirë se që ka qenë para 20 vjetësh, më mirë se para dhjetë vjetësh.

Klan Kosova: A keni pasur mundësi të udhëtoni kësaj radhe nëpër Kosovë?

Kam parë pak, por jo aq sa do të doja, prandaj mendoj se duhet të vij përsëri.

Klan Kosova: Është mirë që ju kemi tani dhe do të jetë mirë të ju kemi përsëri në të ardhmen. Dhe në fund, jeni i lirë t’u jepni një mesazh shikuesve, kosovarëve për aspiratat e tyre drejt Evropës, për të ardhmen, pra një mesazh nga ju si një njeri shumë i respektuar.

Jini krenarë me shtetin tuaj dhe zhvillimin që e keni arritur, qëndroni të vendosur në ruajtjen e lirisë, paqes dhe sigurisë dhe sigurohuni që krenaria juaj nuk bazohet në armiqësi ndaj askujt, ndaj asnjë kulture, feje apo kombi tjetër dhe në këtë mënyrë mund të krijojmë paqe nëse e respektojmë njëri-tjetrin dhe e di se kjo nuk është në pyetje vetëm në Kosovë, por ka edhe shtete të tjera të Ballkanit, të cilat duhet të adresohen në këtë drejtim.