Lajmet e fundit
Koha e kaluar para ekraneve mund t’u shkaktojë fëmijëve më shumë dëme sesa të lindurit në varfëri, ka gjetur një studim.
Një analizë e më shumë se 2.8 milionë fëmijëve ka gjetur se përdorimi më i madh i ekraneve lidhej me rezultate më të dobëta në shkollë, aftësi më të dobëta gjuhësore dhe më shumë probleme emocionale e të sjelljes.
Studiuesit thanë se fuqia e këtyre lidhjeve ishte “e ngjashme në përmasë ose më e madhe” se ndikimet e tjera të njohura në zhvillimin e fëmijëve, përfshirë statusin socio-ekonomik, sjelljen e prindërve dhe lindjen e parakohshme, raporton “The Telegraph”, transmeton Klankosova.tv.
Hulumtimi, i udhëhequr nga akademikë të Universitetit të Calgaryt në Kanada, shqyrtoi përdorimin e ekraneve, përfshirë lojërat, rrjetet sociale dhe platformat e transmetimit, në 64 shtete.
Studimi, i publikuar në “JAMA Pediatrics”, bashkoi 23 rishikime të mëparshme statistikore në një “sintezë zë rishikimeve”, me qëllim vlerësimin e pamjes së përgjithshme që del nga një numër i madh të dhënash.
Përdorimi më i madh i ekraneve lidhej me arritje më të ulëta të përgjithshme akademike dhe zhvillim më të dobët gjuhësor, si dhe me vështirësi në miqësi dhe marrëdhënie të tjera me bashkëmoshatarët.
Fëmijët që kalonin më shumë kohë para ekraneve kishin gjithashtu më shumë simptoma ankthi dhe depresioni, krahas sjelljeve të tilla si agresiviteti dhe simptomave të çrregullimit të vëmendjes me hiperaktivitet.
“Rishikimi ynë tregoi se të ashtuquajturat doza më të larta të ekspozimit ndaj ekraneve lidhen me arritje më të ulëta të përgjithshme akademike dhe zhvillim më të dobët gjuhësor, si dhe me nivele më të larta të sjelljeve internalizuese dhe eksternalizuese, probleme emocionale dhe probleme me bashkëmoshatarët”, shkruan autorët.
“Veçanërisht, këto madhësi efekti janë të ngjashme në përmasë ose më të mëdha se ato të raportuara për faktorë të tjerë të mirëpërcaktuar që ndikojnë në rezultatet e fëmijëve, si statusi socio-ekonomik, sjellja e prindërve dhe lindja e parakohshme”, shtuan ata.
Megjithatë, krahasimi kishte të bënte më shumë me fuqinë e lidhjeve të raportuara në hulumtime, dhe jo me një test të drejtpërdrejtë nëse ekranet shkaktojnë më shumë dëm sesa varfëria. Gjetjet nuk mund të përcaktojnë se përdorimi i ekraneve ishte vetë shkaku i problemeve.
Fëmijët që përjetojnë vështirësi mund të kalojnë më shumë kohë para ekraneve, ndërsa rrethanat familjare mund të ndikojnë gjithashtu në zakonet e tyre digjitale dhe mirëqenien e tyre.
Rishikimi nuk gjeti rezultate më të dobëta në çdo aspekt të zhvillimit të fëmijëve.
Pavarësisht lidhjes me arritje më të ulëta të përgjithshme akademike, rishikimi nuk gjeti lidhje të qarta mes përdorimit të ekraneve dhe rezultateve individuale në matematikë, lexim apo shkencë.
Autorët thanë se këto lëndë ishin “ndër më pak të studiuarat”, që do të thotë se mungesa e një lidhjeje të qartë mund të pasqyrojë mungesën e të dhënave të mjaftueshme.
Ata përfunduan se periudhat më të gjata të ekspozimit ndaj mediave digjitale dhe rrjeteve sociale ishin të lidhura me vështirësi në disa fusha të zhvillimit dhe shëndetit mendor, por jo në të tjera.
“Kur merren së bashku, gjetjet lënë të kuptohet se përdorimi i ekraneve mund të përfaqësojë një faktor potencialisht të modifikueshëm që lidhet me mirëqenien e fëmijëve në disa fusha”, thanë ata.
Hulumtimet e mëparshme kanë gjetur se kjo lidhje mund të funksionojë në të dyja drejtimet. Ndërsa përdorimi më i madh i ekraneve mund të kontribuojë në probleme emocionale dhe të sjelljes, fëmijët që tashmë përballen me vështirësi të tilla mund t’u drejtohen ekraneve më shpesh.
Një rishikim i publikuar vitin e kaluar në “Psychological Bulletin” analizoi 117 studime që përfshinin më shumë se 292 mijë fëmijë dhe gjurmoi përdorimin e ekraneve dhe problemet emocionale e të sjelljes me kalimin e kohës.
Ai gjeti se përdorimi më i madh i ekraneve i paraprinte problemeve, ndërsa fëmijët që tashmë përjetonin vështirësi më pas kalonin më shumë kohë para ekraneve. /Klankosova.tv
