10:08, 12 Korrik 2017

Për gati gjysmë shekulli, murgesha katolike Nënë Tereza, që punonte me të varfërit në qytetin indian të Kalkutës mbante një sari të bardhë të thjeshtë me tre vija blu në kufi, njëri më i trashë se pjesa tjetër.

Por, që nga ajo kohë edhe sot murgeshat e larta që punojnë për Misionarët e Bamirësisë, n që kanë më shumë se 3,000 murgeshë në mbarë botën, vazhdojnë të veshin atë që tani është bërë uniforma fetare e këtij rendi global, transmeton Klan Kosova.

Veshja e murgeshave me ngjyrë të bardhë dhe me ngjyrë blu është identifikuar prej kohësh me Nënë Terezën.

Të hënën që e lëm pas u publikuan lajme se kjo sari e famshme e murgeshës shqiptare së laureatit Nobel, e cila vdiq në vitin 1997, është markuar për të parandaluar përdorimin e “padrejtë” nga njerëzit për qëllime komerciale. Qeveria e Indisë e njohu heshtjen sari si pronë intelektuale e Misionarëve të Bamirësisë në shtator të vitit të kaluar, kur murgesha u shpall shenjt nga Vatikani, por rendi kishte vendosur të mos e bënte publike.

“Misionarët e Bamirësisë nuk besojnë në publicitet dhe si të tillë nuk u publikuan, por meqenëse jemi duke dëshmuar përdorimin e paskrupullt dhe të padrejtë të dizajnit anembanë globit, tani po përpiqemi të përhapim ndërgjegjësimin e njerëzve rreth markës tregtare” thotë avokati Biswajit Sarkar.

Biswajit Sarkar, një avokat me bazë në Kolkata, i cili punon për rendin dhe ligjin, thotë se kishte aplikuar për markën tregtare në vitin 2013. “Sapo më erdhi në mendje se kufiri blu i identifikuar i ngjyrave të sarit duhej të mbrohej për të parandaluar çdo keqpërdorim të ardhshëm për qëllime komerciale,” tha ai.

Historia tregon se në vitin 1948, murgesha shqiptare, me leje nga Roma, filloi të veshë atë duke vendosur dhe një kryq të vogël. Sipas disa rrëfimeve, murgesha zgjodhi kufirin blu, pasi ajo ishte e lidhur me pastërtinë. Për më shumë se tre dekada, sarkat janë të endura nga pacientët lebrozë që jetojnë në një shtëpi të drejtuar nga shteti në periferi të Kolkatas.

Megjithatë në një artikull të publikuar në BBC, bëhet e ditur se murgeshat thonë që Nënë Tereza kishte urdhëruar para vdekjes se emri i saj “nuk duhet të shfrytëzohet për qëllime komerciale”, për shkak të një uniforme të tillë tashmë të praktikuar në  mbarë botën, transmeton Klan Kosova.

Por, murgeshat e rendit janë ankuar se emri i Nënë Terezës po shfrytëzohej për përfitime komerciale: një shkollë që drejtohej në emër të saj në Nepal, ku mësimdhënësit u ankuan se nuk merrnin rroga; Një prift që mbledh fonde në Rumani duke përdorur emrin e murgeshës; Dyqanet pranë zyrave të rendit në Kolkata duke u thënë konsumatorëve se të ardhurat nga shitjet e relikeve janë dhuruar nga shteti; Dhe një bankë kooperativë në Indi e quajtur me emër të murgeshës.

“Kështu që ne vendosëm të bënim diçka për këtë. Përmes kësaj ne po përpiqemi t’i tregojmë botës se emri dhe reputacioni i saj nuk duhet të keqpërdoren”  thotë Sarkar, për BBC, transmeton Klan Kosova.

Zotërimi i një marke tregtare në një ngjyrë mund të jetë një biznes i ndërlikuar. Në vitin 2013, Nestle fitoi një betejë gjyqësore kundër rivalit Cadbury të konfeksioneve, mbi përpjekjen e këtij të fundit për të markuar ngjyrën e purpurt – e njohur si Pantone 2865c – e të qumështit.

Gjithashtu nuk është e qartë se si kjo markë tregtare në sari të famshme blu me shirita do të zbatohet. Shumë vende tregtare online tashmë shesin veshje të ngjashme të tashmë Shën Terezës – sari blu kufizuar, dhe një bluzë me mëngë të gjata.

Interesante